Festiwal Dialog – święto teatru we Wrocławiu

Festiwal Dialog, który odbywa się we Wrocławiu od 2001 roku, jest jednym z najbardziej prestiżowych festiwali teatralnych w Polsce. W swoim programie nie tylko gromadzi najciekawsze dokonania teatrów z całego świata, ale także realizuje zadanie odnalezienia miejsca teatru we współczesnym społeczeństwie, zachęca publiczność do dyskusji nad różnymi problemami społecznymi i aktualnymi zagadnieniami. Więcej informacji znajdziesz na stronie wroclawiski.eu.

Jak to się zaczęło

Twórczynią, ideową inspiratorką i organizatorką międzynarodowego festiwalu Dialog była Krystyna Meissner, dyrektorka artystyczna Wrocławskiego Teatru Współczesnego im. E. Wiercińskiego i znana polska reżyserka teatralna.

W jej zamyśle festiwal miał stać się spotkaniem i dialogiem teatrów Zachodu i Wschodu, swoistą konfrontacją stylów, języków i estetyk. I początkowo tak było. Każdego dnia na festiwalu wystawiano dwa spektakle – jeden polski i jeden zagraniczny. W kolejnych latach polem dialogu było już nie pochodzenie, a tematyka produkcji.

Festiwal odbywa się co dwa lata i jest finansowany przez Ministerstwo Kultury i Dziedzictwa Narodowego. W 2017 roku doszło jednak do skandalu – Ministerstwo odmówiło przyznania środków, ponieważ w programie znalazł się pokaz kontrowersyjnej produkcji „Klątwa” Oliviera Friljicia, która obraża uczucia wierzących katolików. Było to kompletnym zaskoczeniem dla organizatorów festiwalu, ale Dialog się odbył.

Cele wrocławskiego festiwalu Dialog

O istocie festiwalu świadczy jego nazwa. Krystyna Meissner, myśląc o stworzeniu festiwalu, doszła do wniosku, że w kontekście globalizacji dobrze byłoby porównać różne kultury teatralne i zobaczyć, co się stanie.

Są kraje Europy Zachodniej, Stany Zjednoczone i kraje Europy Wschodniej. Samoświadomość społeczeństwa, oczekiwania kulturowe publiczności, specyfika rozwoju narodowego i wiele innych czynników różnią się od siebie, a co za tym idzie, produkcje teatralne również znacząco się różnią. Meissner była zainteresowana zidentyfikowaniem i pokazaniem, w jaki sposób globalne społeczności odzwierciedlają swoją wiedzę kulturową w produkcjach teatralnych, a także zrozumieniem, czy teatr jest w stanie przekroczyć granice stereotypów kulturowych. Dlatego zarówno miejsce, jak i nazwa festiwalu są logicznie poprawne. W swojej ponad tysiącletniej historii Wrocław ma najbogatsze tradycje w dziedzinie dialogu międzykulturowego.

Z biegiem czasu istota festiwalu zyskała nowe oblicza, ponieważ teatr jest świetnym sposobem na wzajemne poznanie się, może stać się dobrym mediatorem w zrozumieniu różnych kultur, niosąc jedną z najważniejszych idei naszych czasów – ideę tolerancji. Jednocześnie jest w stanie pokazać, jakie problemy nurtują społeczeństwo danego kraju, odzwierciedlić rozwój i zmiany zachodzące na świecie.

Spektakle teatralne skłaniają ludzi do myślenia i wyrażania swoich opinii, a wielu widzów wychodzi z teatru z palącą potrzebą nie tylko rozmowy, ale żywego dialogu. Kolejnym oczywistym celem festiwalu jest rozbudzenie i wspieranie zainteresowania polskim teatrem wśród widzów na całym świecie.

Co dzieje się teraz?

W 2024 roku, po przymusowej przerwie spowodowanej pandemią, władze Wrocławia postanowiły kontynuować finansowanie popularnego festiwalu. Niestety w 2022 roku zmarła Krystyna Meissner, więc wybrano nowego dyrektora – Mirosława Kotura, profesora Uniwersytetu Wrocławskiego i Akademii Sztuk Teatralnych, którego niegdyś zaproponowała sama Meissner. Festiwal ma ruszyć w październiku 2025 roku.

Widzów interesuje oczywiście, jaka będzie koncepcja nowych festiwali. Dyrektor podkreśla, że planuje kontynuować główną ideę Meissner, ale pojawią się innowacje. Przykładowo, pierwszym warunkiem prezentacji projektu na festiwalu będzie znaczące wydarzenie roku, a drugim – wymiar naukowy. Kotur wierzy, że aspekt naukowy może wzbogacić festiwal i wynieść go na nowy poziom. Już dziś Kotur nawiązuje kontakt z czołowymi ekspertami w dziedzinie neuronauki, fizyki i biologii, którzy nie są zaangażowani w teatr, ale chętnie współpracują z aktorami.

Co czeka widzów?

W ramach Dialogu odbędą się spektakle wybitnych polskich i zagranicznych autorów, a także cykl spotkań i debat finałowych, których gośćmi będą zarówno scenarzyści, jak i naukowcy. To nowe, niestandardowe rozwiązanie i chyba całkiem logiczne, bo Dialog, podobnie jak najstarszy wrocławski festiwal, Jazz nad Odrą, nieustannie się zmienia, dostosowując do nowej rzeczywistości. I potwierdza to ogromne zainteresowanie nie tylko wrocławskiej, ale i światowej publiczności, która w festiwalowej prezentacji szuka odpowiedzi na najbardziej nurtujące pytania stojące przed współczesnym człowiekiem. Ponadto odwiedzający będą mogli wziąć udział w seminariach, wystawach, wykładach i warsztatach teatralnych.

Wrocław nazywany jest miastem spotkań, a żadne spotkanie nie jest kompletne bez dialogu. Dlatego nazwa festiwalu jest symboliczna, ponieważ odzwierciedla istotę interakcji międzyludzkich. Jeśli lubisz spektakularne przedstawienia teatralne i jesteś gotowy do refleksji nad problemami, przed którymi stoi światowa społeczność, to Festiwal Dialogu jest właściwym miejscem dla Ciebie!