{"id":1574,"date":"2024-01-12T10:27:17","date_gmt":"2024-01-12T09:27:17","guid":{"rendered":"https:\/\/wroclawiski.eu\/?p=1574"},"modified":"2024-01-31T18:35:38","modified_gmt":"2024-01-31T17:35:38","slug":"pisarz-i-laureat-nagrody-nobla-gerhart-hauptmann-kazdy-ma-prawo-do-marzen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/eternal-1574-pisarz-i-laureat-nagrody-nobla-gerhart-hauptmann-kazdy-ma-prawo-do-marzen","title":{"rendered":"Pisarz i laureat Nagrody Nobla Gerhart Hauptmann: \u201cKa\u017cdy ma prawo do marze\u0144\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gerhart Hauptmann to nazwisko znanego pisarza i laureata Nagrody Nobla z 1912 roku, kt\u00f3ry mieszka\u0142 i studiowa\u0142 we Wroc\u0142awiu. Najbardziej zas\u0142yn\u0105\u0142 ze swoich powie\u015bci i sztuk teatralnych, niekt\u00f3re z nich zosta\u0142y wydane w j\u0119zyku ukrai\u0144skim. Ten odnosz\u0105cy sukcesy literat mia\u0142 bardzo niezwyk\u0142y charakter i interesuj\u0105c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 \u017cycia, kt\u00f3r\u0105 teraz badamy na <a href=\"http:\/\/wroclawiski.eu\" data-type=\"link\" data-id=\"wroclawiski.eu\">wroclawiski.eu<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<div id=\"ez-toc-container\" class=\"ez-toc-v2_0_74 counter-hierarchy ez-toc-counter ez-toc-custom ez-toc-container-direction\">\n<label for=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a74c13a212bd\" class=\"ez-toc-cssicon-toggle-label\"><span class=\"\"><span class=\"eztoc-hide\" style=\"display:none;\">Toggle<\/span><span class=\"ez-toc-icon-toggle-span\"><svg style=\"fill: #999;color:#999\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" class=\"list-377408\" width=\"20px\" height=\"20px\" viewBox=\"0 0 24 24\" fill=\"none\"><path d=\"M6 6H4v2h2V6zm14 0H8v2h12V6zM4 11h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2zM4 16h2v2H4v-2zm16 0H8v2h12v-2z\" fill=\"currentColor\"><\/path><\/svg><svg style=\"fill: #999;color:#999\" class=\"arrow-unsorted-368013\" xmlns=\"http:\/\/www.w3.org\/2000\/svg\" width=\"10px\" height=\"10px\" viewBox=\"0 0 24 24\" version=\"1.2\" baseProfile=\"tiny\"><path d=\"M18.2 9.3l-6.2-6.3-6.2 6.3c-.2.2-.3.4-.3.7s.1.5.3.7c.2.2.4.3.7.3h11c.3 0 .5-.1.7-.3.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7zM5.8 14.7l6.2 6.3 6.2-6.3c.2-.2.3-.5.3-.7s-.1-.5-.3-.7c-.2-.2-.4-.3-.7-.3h-11c-.3 0-.5.1-.7.3-.2.2-.3.5-.3.7s.1.5.3.7z\"\/><\/svg><\/span><\/span><\/label><input type=\"checkbox\"  id=\"ez-toc-cssicon-toggle-item-6a74c13a212bd\"  aria-label=\"Toggle\" \/><nav><ul class='ez-toc-list ez-toc-list-level-1 ' ><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-1\" href=\"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/eternal-1574-pisarz-i-laureat-nagrody-nobla-gerhart-hauptmann-kazdy-ma-prawo-do-marzen\/#Jak_zaczynala_sie_sciezka_zycia\" >Jak zaczyna\u0142a si\u0119 \u015bcie\u017cka \u017cycia<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-2\" href=\"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/eternal-1574-pisarz-i-laureat-nagrody-nobla-gerhart-hauptmann-kazdy-ma-prawo-do-marzen\/#Kariera_literacka\" >Kariera literacka<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-3\" href=\"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/eternal-1574-pisarz-i-laureat-nagrody-nobla-gerhart-hauptmann-kazdy-ma-prawo-do-marzen\/#Osiagniecia_w_literaturze\" >Osi\u0105gni\u0119cia w literaturze<\/a><\/li><li class='ez-toc-page-1 ez-toc-heading-level-2'><a class=\"ez-toc-link ez-toc-heading-4\" href=\"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/eternal-1574-pisarz-i-laureat-nagrody-nobla-gerhart-hauptmann-kazdy-ma-prawo-do-marzen\/#Ostatnie_lata_zycia_i_smierc\" >Ostatnie lata \u017cycia i \u015bmier\u0107<\/a><\/li><\/ul><\/nav><\/div>\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Jak_zaczynala_sie_sciezka_zycia\"><\/span>Jak zaczyna\u0142a si\u0119 \u015bcie\u017cka \u017cycia<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gerhart Hauptmann urodzi\u0142 si\u0119 15 listopada 1862 roku w mie\u015bcie Bad Salzbrunn (obecnie Szczawno-Zdr\u00f3j), na Dolnym \u015al\u0105sku. Jego rodzice byli w\u0142a\u015bcicielami hotelu, a on mia\u0142 tr\u00f3jke starszego rodze\u0144stwa. Na chrzcie przysz\u0142y pisarz by\u0142 zapisany jako Gerhard Johann Robert, a nast\u0119pnie skr\u00f3ci\u0142 swoje imi\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Gerhard Hauptmann opowiada\u0142 o swoim \u017cyciu w autobiograficznym dziele &#8222;W przygodzie mojej m\u0142odo\u015bci &#8222;(Das Abenteuer meiner Jugend, 1937). Ju\u017c znany w chwili pisania tej pracy pisarz zauwa\u017cy\u0142: &#8222;M\u0142odo\u015b\u0107 k\u0142adzie podwaliny w naszych umys\u0142ach dla wszystkich naszych przysz\u0142ych prac&#8221;.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od 1868 roku Gerhart ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y wiejskiej w rodzinnym Szczawnie-Zdroju, a od 1874 roku do szko\u0142y realnej we Wroc\u0142awiu (w\u00f3wczas Breslau). Tam zaniepokoi\u0142y go pewne rzeczy, w szczeg\u00f3lno\u015bci surowo\u015b\u0107 nauczycieli, lepsze traktowanie uczni\u00f3w pochodzenia szlacheckiego. Rozwini\u0119ta z tego niech\u0119\u0107 i liczne choroby, z powodu kt\u00f3rych nie bra\u0142 udzia\u0142u w lekcjach i musia\u0142 ponownie przej\u015b\u0107 pierwszy kurs. Wkr\u00f3tce do\u0142\u0105czy\u0142 do grupy m\u0142odzie\u017cowej, kt\u00f3ra chcia\u0142a przywr\u00f3ci\u0107 ludzko\u015b\u0107 naturze i prowadzi\u0142a kampani\u0119 na rzecz wolno\u015bci mi\u0142o\u015bci. Chcia\u0142a uwolni\u0107 \u015bwiat od przymusu i uprzedze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wiosn\u0105 1878 roku Gerhart opu\u015bci\u0142 szko\u0142\u0119 realn\u0105, aby uczy\u0107 si\u0119 rolnictwa w maj\u0105tku wujka Gustava Schuberta. Ale od jesieni kontynuowa\u0142 nauk\u0119 w Lederose (obecnie R\u00f3\u017cana). Po p\u00f3\u0142tora roku musia\u0142 nauk\u0119 przerwa\u0107. Nie dor\u00f3s\u0142 fizycznie do pracy i nabawi\u0142 si\u0119 choroby p\u0142uc, kt\u00f3ra w trakcie kolejnych 20 lat kilka razy zagra\u017ca\u0142o jego \u017cyciu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przez pewien czas Gerhart chcia\u0142 zosta\u0107 rze\u017abiarzem i studiowa\u0142 w Kr\u00f3lewskiej Szkole Sztuki i Rzemios\u0142a. R\u00f3wnie\u017c podczas studi\u00f3w pozna\u0142 Josefa Blocka, z kt\u00f3rym po\u0142\u0105czy\u0142a go dozgonna przyja\u017a\u0144. Przez pewien czas mieszka\u0142 we W\u0142oszech, Niemczech, Szwajcarii. W celu samorozwoju s\u0142ucha\u0142 wyk\u0142ad\u00f3w z nauk przyrodniczych w Berlinie, studiowa\u0142 motywacj\u0119 ludzkiego zachowania u psychiatry Forela.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Kariera_literacka\"><\/span>Kariera literacka<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W pewnym momencie Hauptmann zacz\u0105\u0142 pisa\u0107 dzie\u0142a literackie w stylu naturalizmu w j\u0119zyku niemieckim. Jego pierwsza praca by\u0142a powie\u015bci\u0105 i nosi\u0142a tytu\u0142 &#8222;Bahnw\u00e4rter Thiel&#8221; (&#8222;Dr\u00f3\u017cnik Thiel&#8221;). Potem byli inni:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Dramat &#8222;Vor Sonnenaufgang&#8221; (&#8222;Przed wschodem s\u0142o\u0144ca&#8221;), 1889. charakteryzuje si\u0119 do\u015b\u0107 \u015bmia\u0142ym realizmem, co doprowadzi\u0142o do gwa\u0142townej reakcji w prasie.<\/li>\n\n\n\n<li>Sztuka &#8222;Das Friedensfest&#8221; (&#8222;\u015awi\u0119to pokoju&#8221;), 1889. Tutaj jeszcze wyra\u017aniej wida\u0107 naturalistyczny styl, kt\u00f3ry do tej pory nie by\u0142 charakterystyczny dla dramatu.<\/li>\n\n\n\n<li>&#8222;Einsame Menschen&#8221; (&#8222;Samotni&#8221;), 1890. W dramacie pisarz wyrazi\u0142 swoje pogl\u0105dy na temat ma\u0142\u017ce\u0144stwa.<\/li>\n\n\n\n<li>Sztuka &#8222;Kollege Crampton&#8221; (&#8222;Kolega Crampton&#8221;), 1891. Jedna z naj\u015bmieszniejszych i zarazem najm\u0105drzejszych sztuk w literaturze niemieckiej.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"845\" height=\"645\" src=\"https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-10.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1575\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-10.png 845w, https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-10-300x229.png 300w, https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-10-768x586.png 768w, https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-10-696x531.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 845px) 100vw, 845px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Na szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 zas\u0142uguje poemat dramatyczny &#8222;Die Weber&#8221; (&#8222;Tkacze&#8221;), 1892. Realistycznie i trafnie opisuje trudn\u0105 sytuacj\u0119 ekonomiczn\u0105 \u015bl\u0105skich tkaczy. Bohaterem jest t\u0142um, kt\u00f3rego sk\u0142ad zmienia si\u0119 w ka\u017cdym akcie. W postaci g\u0142odnych tkaczy, kt\u00f3rzy zorganizowali bunt, przedstawiona jest tragedia powszechnego ludzkiego \u017calu. &#8222;Ka\u017cdy cz\u0142owiek musi mie\u0107 marzenie&#8221; &#8211; tak autor na ko\u0144cu podsumowuje motyw swojego dramatu.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Osiagniecia_w_literaturze\"><\/span>Osi\u0105gni\u0119cia w literaturze<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krytyka wysoko oceni\u0142a talent Hauptmana, uwa\u017caj\u0105c go za g\u0142\u0119bszego autora ni\u017c Sudermann, a umiej\u0119tno\u015b\u0107 opracowywania ciekawych temat\u00f3w za bardziej szczeg\u00f3\u0142ow\u0105 i odwa\u017cn\u0105 ni\u017c Ibsen. Pisarz zwraca\u0142 szczeg\u00f3ln\u0105 uwag\u0119 na j\u0119zyk bohater\u00f3w. Dzi\u0119ki subtelnym odcieniom, kt\u00f3re j\u0105 podkre\u015blaj\u0105, bardzo dobrze przedstawia\u0142 postacie. Mowa ka\u017cdego bohatera by\u0142a indywidualna, wyj\u0105tkowa, dzi\u0119ki niej nigdy nie pomylisz jednej postaci z drug\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hauptmannowi zaj\u0119\u0142o zaledwie 15 lat, aby stan\u0105\u0107 na czele grupy niemieckich dramaturg\u00f3w. Zaczynaj\u0105c od naturalizmu w duchu Emila Zola, Gerhard stawia\u0142 sobie za ka\u017cdym razem nowe zadania. Gdzie\u015b porusza problem dziedziczno\u015bci, gdzie\u015b opisuje tragizm \u015brodowiska, w kt\u00f3rym znajduje si\u0119 cz\u0142owiek, a w p\u00f3\u017aniejszych pracach ju\u017c umiej\u0119tnie przedstawia psychologi\u0119 osobowo\u015bci, kt\u00f3ra zmaga si\u0119 z tym \u015brodowiskiem.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Opr\u00f3cz dramat\u00f3w wroc\u0142awski artysta pisa\u0142 te\u017c opowiadania, kt\u00f3re nieco ust\u0119puj\u0105 jego dramaturgii. Tw\u00f3rczo\u015b\u0107 Hauptmanna by\u0142a r\u00f3\u017cnorodna, nie skupia\u0142 si\u0119 tylko na realistycznych dramatach. Czasami ucieka\u0142 si\u0119 do bajkowych i fantastycznych temat\u00f3w, a czasami (&#8222;Hanneles Himmelfahrt&#8221;, 1892) \u0142\u0105czy\u0142 oba kierunki. W niekt\u00f3rych utworach widoczne s\u0105 r\u00f3wnie\u017c motywy irracjonalne.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nagrody wroc\u0142awskiego dramaturga na ojczy\u017anie cz\u0119sto zale\u017ca\u0142y od jego relacji z w\u0142adz\u0105 w danym okresie, a by\u0142y niestabilne. A jednak jego talent nie mo\u017ce by\u0107 kwestionowany bez nich. Nadal mo\u017cna odznaczy\u0107 takie nagrody:<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li>Austriacka Nagroda Literacka (trzykrotnie).<\/li>\n\n\n\n<li>Nagroda Nobla z 1912 roku \u2013 nie za jedno dzie\u0142o, ale za wszystkie osi\u0105gni\u0119cia w dziedzinie literatury.<\/li>\n\n\n\n<li>Order za zas\u0142ugi w dziedzinie nauki i sztuki 1924 rok.<\/li>\n\n\n\n<li>Nagroda od miasta Frankfurt nad Menem 1932 rok.<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\"><span class=\"ez-toc-section\" id=\"Ostatnie_lata_zycia_i_smierc\"><\/span>Ostatnie lata \u017cycia i \u015bmier\u0107<span class=\"ez-toc-section-end\"><\/span><\/h2>\n\n\n<div class=\"wp-block-image\">\n<figure class=\"aligncenter size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1000\" height=\"1000\" src=\"https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-11.png\" alt=\"\" class=\"wp-image-1578\" srcset=\"https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-11.png 1000w, https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-11-300x300.png 300w, https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-11-768x768.png 768w, https:\/\/cdn.wroclawiski.eu\/wp-content\/uploads\/sites\/43\/2024\/01\/image-11-696x696.png 696w\" sizes=\"auto, (max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/figure>\n<\/div>\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hauptmann mia\u0142 niejednoznaczne stosunki z re\u017cimem nazistowskim. Podpisa\u0142 w 1933 roku deklaracj\u0119 lojalno\u015bci wobec nowego rz\u0105du, ale nadal dopuszcza\u0142 w pracach rzeczy, kt\u00f3re nie podoba\u0142y si\u0119 re\u017cimowi Hitlera i podlega\u0142y cenzurze. Nazi\u015bci chcieli wykorzysta\u0107 autorytet Hauptmanna do swoich cel\u00f3w, ale pisa\u0142, co chcia\u0142, cho\u0107 zachowywa\u0142 pewn\u0105 ostro\u017cno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Po zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej w swoim \u015bl\u0105skim domu wroc\u0142awski pisarz prze\u017cy\u0142 j\u0105 zaledwie o rok. Pisarz zmar\u0142 6 czerwca 1946 roku na ostre zapalenie oskrzeli. Hauptmann zosta\u0142 pochowany wbrew jego woli nie na \u015al\u0105sku, ale w Niemczech, poniewa\u017c w\u0142adze polskie, kt\u00f3re ju\u017c kontrolowa\u0142y region, nalega\u0142y na tym.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Gerhart Hauptmann to nazwisko znanego pisarza i laureata Nagrody Nobla z 1912 roku, kt\u00f3ry mieszka\u0142 i studiowa\u0142 we Wroc\u0142awiu. Najbardziej zas\u0142yn\u0105\u0142 ze swoich powie\u015bci i sztuk teatralnych, niekt\u00f3re z nich zosta\u0142y wydane w j\u0119zyku ukrai\u0144skim. Ten odnosz\u0105cy sukcesy literat mia\u0142 bardzo niezwyk\u0142y charakter i interesuj\u0105c\u0105 \u015bcie\u017ck\u0119 \u017cycia, kt\u00f3r\u0105 teraz badamy na wroclawiski.eu. Jak zaczyna\u0142a si\u0119 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":273,"featured_media":1303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[194],"tags":[822,823,819,353,350,821,820,344,824,354],"moimportance":[33],"motype":[199],"moformat":[568],"class_list":["post-1574","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-sukcesow","tag-bahnwarter-thiel","tag-droznik-thiel","tag-gerhart-hauptmann","tag-historie-sukcesow","tag-historie-znanych-wroclawian","tag-kariera-literacka","tag-laureat-nagrody-nobla-gerhart-hauptmann","tag-na-drodze-do-sukcesu","tag-osiagniecia-w-literaturze","tag-wroclawskie-gwiazdy","moimportance-retranslyacziya-v-agregatory","motype-eternal","moformat-copywriting-longread"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1574","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/users\/273"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1574"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1574\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1581,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1574\/revisions\/1581"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1574"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1574"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1574"},{"taxonomy":"moimportance","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moimportance?post=1574"},{"taxonomy":"motype","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/motype?post=1574"},{"taxonomy":"moformat","embeddable":true,"href":"https:\/\/wroclawiski.eu\/pl\/wp-json\/wp\/v2\/moformat?post=1574"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}